poniedziałek, 15 czerwca 2015

Co można powiedzieć w poniedziałek, gdy nic nie układa się jak powinno, a rozrząd sam się nie wymieni.



Bardzo chciałem napisać coś konstruktywnego, ku pokrzepieniu serc (głównie mojego serca) i umysłów (jak wyżej), ale jak co tydzień dostałem w ryj poniedziałkiem. Niby nic nowego, sytuacja powtarza się co 7 dni, ale jednak boli. To trochę tak, jak mawiał Mistrz Bałtroczyk – „Niby wszyscy wiedzą, że flaszka kiedyś się skończy, ale zawsze jest to zaskoczenie”. I tak samo mam z poniedziałkiem.

Po ostatnim wpisie nie zostałem zarzucony ofertami spełniającymi podane kryteria, sam nie wiem dlaczego. Może czcionka była za mała albo co... A na dodatek czeka mnie niedługo wymiana paska rozrządu (courroie de distribution) – dla czytelników, którym pojęcie to jest obce, powiem tylko, że to takie coś, co w moim aucie trzeba wymienić co 90 tys. km. Można też tego nie robić, ale wtedy najpewniej trzeba będzie wymienić auto. A tu nikt nie chce mi podarować służbowej Q7... Wnoszę po tym, że świat jest okrutny, ludzie podli, a życie niesprawiedliwe. A na dodatek parę osób z mojej obecnej pracy postanowiło, jak to się teraz ładnie mówi, ‘kontynuować karierę poza firmą’ i jest mi tak po ludzku trochę smutno. Ech...

No dobrze, skoro mówiliśmy o wymianie tego nieszczęsnego rozrządu – w języku francuskim użyjemy tutaj starego, dobrego changer, jakkolwiek nie unikniemy kilku (kilkunastu?) możliwych pułapek, wszystko zależy bowiem od przyimka, jak w książce Panów Profesorów1. Changer może zatem oznaczać np. zmieniać się2, tak jak w zdaniu ‘Tu as beaucoup changé’ (Bardzo się zmieniłeś3). Polskie znaczenie czasownika zmienić (changer quelque chose), na przykład: Zmienił koło w swoim Audi (‘Il a changé la roue de son Audi’) wyrazimy w ten sam sposób, mając jednak na uwadze, że francuskie changer odnosi się tutaj do zmiany lub wymiany właściwości danej rzeczy. Kiedy jednak będziemy chcieli powiedzieć, że ktoś zmienił samochód, musimy dodać przyimek ‘de’, czyli: ‘Il a changé de voiture’ (Zmienił samochód, czyli zastąpił go innym). Kluczowe jest tutaj rozróżnienie pomiędzy zmianą właściwości czegoś (wtedy używamy changer + ...) i zamianą jednej rzeczy na inną (remplacer une chose par une autre – wtedy: changer de +...).

Byłoby oczywiście nudno, gdyby takich smaczków nie było więcej – jest przecież w końcu także changer quelque chose en, czyli zamienić coś w coś innego, trochę jak przy transformer. Jest też changer ... contre ... , czyli wymienić się czymś4. No i oczywiście se changer, czyli... przebrać się. To oczywiście nie koniec, jest tego więcej, a jeśli ktoś chciałby trochę się rozerwać (se changer les idées), to zachęcam do posłuchania najnowszej płyty Pana Tomka Lipińskiego i odwiedzenia promującej ją strony – warto! 
 

 

1 Duża litera jest jak najbardziej zamierzona :) Chodzi o książkę „Wszystko zależy od przyimka” (Jerzy Bralczyk, Jan Miodek, Andrzej Markowski, Jerzy Sosnowski) – noszę się z zamiarem jej nabycia drogą kupna, a jakże!
2 Uwaga: w tym wypadku nie będzie to już czasownik zwrotny, musimy więc zapomnieć o ‘się’ pod każdą postacią.
3 Czasem w domyśle: „...niekoniecznie na lepsze”.
4 Albo wymienić coś na coś, jak kto woli; istnieje też wersja changer ... contre... – obie są jak najbardziej poprawne.