sobota, 29 czerwca 2013

Oko



(post dedykowany Magdzie i przynoszący odpowiedź na pytanie o kąt oka, który przecież nie istnieje z medycznego punktu widzenia)


 
Pierwszy z artykułów, których inspiracją jesteście Wy, Czytelnicy i Czytacze tego bloga. Przyznam szczerze, w chwili, gdy spytano mnie o wyrażenie ‘kątem oka’ i jego francuski odpowiednik, miałem nielichą zagwozdkę (j’ai eu un pépin1). Poszukałem więc trochę i ku mojemu wielkiemu zdziwieniu (à ma grande surprise) okazało się, że nie różni się ono zbytnio od naszego rodzimego odpowiednika. W języku polskim bowiem określenie ‘patrzeć na coś lub kogoś kątem oka’ oznacza: ‘zerkać ukradkiem, nieznacznie, czasem podejrzliwie’; we francuskim jest identycznie, zarówno jeśli chodzi o znaczenie, jak i konstrukcję samego wyrażenia (du coin de l’oeil).

A skoro już przy oku jesteśmy, to rzućmy nim2 na inne przykłady. Mówiliśmy tutaj o wyrażeniu ‘noyer le poisson’, które można też oddać jako ‘mydlić komuś oczy’ – to ostatnie przetłumaczymy jako jeter de la poudre aux yeux de quelqu’un – zarówno mydlenie oczu, jak rzucanie w nie proszkiem należy raczej do średnich przyjemności, ale tutaj podobieństwa się kończą. I podobnie: w Polsce staniemy z kimś oko w oko, a we Francji nos w nos (on se retrouve nez à nez avec quelqu’un). A gdy czasem życie zmusi nas by spojrzeć prawdzie w oczy, to po francusku spojrzymy jej w twarz (regarder la vérité en face).

Takie oko... Kto by pomyślał, że będzie tak wdzięcznym tematem dla lingwisty czy kulturoznawcy. Do tematu jeszcze wrócimy, w końcu ‘Oczy są zwierciadłem duszy’ (L’oeil miroir de l’âme), a jeśli są na dodatek piękne, to można na nie sporo załatwić (pour les beaux yeux de quelqu’un) – ale o urzędach i biurokracji porozmawiamy innym razem.

 
 
1 pépin to oczywiście pestka, zauważmy jednak biegunowo odległe znaczenia oddane przez francuskie ‘avoir un pépin’ (problem, klin, zagwozdka) i polskie ‘To pestka!’. Pépin Le Bref (Pepin Krótki) to także król Franków z VIII wieku, ojciec słynnego Karola Wielkiego. Ale przecież nie o tym, nie o tym...
2 jeter un coup d’oeil
 

4 komentarze:

  1. Wlasnie mi ktos przypomnial, tak a propos nieistniejacego kata oka:

    http://www.youtube.com/watch?v=azvQyc3bhE8

    OdpowiedzUsuń
  2. Bardzo fajnie piszesz! Na pewno będę tu zaglądać więc bonne continuation !

    OdpowiedzUsuń
  3. A, i apeluję o zniesienie weryfikacji obrazkowej ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję pięknie – robim, co możem :) Acha, weryfikacja obrazkowa zniesiona zgodnie z życzeniem – miłej lektury i komentowania! Pozdrawiam, M.J.

      Usuń